Français
Nederlands
Het Shalom Festival op 31 mei 2026
Het Shalom Festival, dat op 31 mei 2026 in Antwerpen werd georganiseerd, had slechts één doel: Israëli’s, Palestijnen, Iraniërs, christenen, joden, moslims en kortom vrije burgers van alle overtuigingen samenbrengen rond een even nobel als eenvoudig principe:
Vrede vereist de moed om met elkaar te spreken,
juist wanneer dat moeilijk is.
Het evenement wilde eveneens de aandacht vestigen op de realiteit die vaak genegeerd wordt: de ernstige en dodelijke vervolging van christenen in verschillende islamitische landen. Deze feiten zijn uitvoerig gedocumenteerd door internationale ngo’s, maar blijven grotendeels onderbelicht in de Europese publieke ruimte. Opmerkelijk genoeg lijken tal van zelfverklaarde burgerbewegingen en geëngageerde organisaties, die zich nochtans over allerlei maatschappelijke kwesties uitspreken, hiervoor nauwelijks belangstelling te tonen.
Vast staat echter dat de hedendaagse vervolging van christenen voortkomt uit dezelfde barbaarse ideologie en dezelfde internationale netwerken als diegene die het Iraanse volk onderdrukken: een volk dat hunkert naar vrijheid en leven, maar verraden wordt door autocratische machthebbers.
Die regimes behoren bovendien tot de belangrijkste bronnen van radicalisering wereldwijd.
Een betoging om dialoog te verhinderen
Tegelijkertijd vond een pro-Palestijnse manifestatie plaats met het uitgesproken doel het vredesfestival te verstoren. Geconfronteerd met deze vijandigheid stelde de voorzitster van de Belgische Coalitie voor Israël iets voor wat elke democratie zou moeten aanmoedigen: een openbaar, open, transparant en sereen debat, waarin iedereen zijn ideeën kon uiteenzetten en verdedigen.
Het antwoord of beter gezegd het uitblijven van een antwoord kwam neer op een totale weigering. Geen discussie. Geen bereidheid om te luisteren. Zelfs niet de wil om te horen wat er op enkele meters afstand gezegd werd. Enkel minachting.
Dit alles doorgedrongen met een kakofonie van strijdkreten waarin allerlei wereldproblemen door elkaar werden gehaald, in een chaos van tegenstrijdigheden die soms het absurde benaderde.
Dit soort weigering van debat, dat zich helaas steeds vaker manifesteert, is geen loutere emotionele uitbarsting en evenmin een vorm van overdreven activisme.
Het is een bewuste poging om de publieke ruimte te monopoliseren, afwijkende meningen onmogelijk te maken en één enkele visie op te leggen door druk, lawaai en intimidatie.
De uiteenlopende eisen en slogans van de deelnemers getuigen bovendien van manipulatie, gestuurd door enkele sterk gepolitiseerde organisaties, vaak beïnvloed vanuit het buitenland en fundamenteel schadelijk voor de samenleving.
Intimidatie als methode, democratie als slachtoffer.
Wat zich in Antwerpen heeft afgespeeld, illustreert een bijzonder verontrustende ontwikkeling. Wat tegenwoordig vaak wordt omschreven als cancelcultuur, is uitgegroeid tot een politiek instrument om stemmen die afwijken het zwijgen op te leggen, uit te wissen of te neutraliseren.
Deze dynamiek vertoont kenmerken van een vorm van terrorisme: intellectueel terrorisme. Het gaat niet om fysieke geweldpleging, althans nog niet, maar om de angst om beledigd te worden, de dreiging van sociale uitsluiting en de wil om elke nuance te verstikken. Nochtans steunt een democratie op twee onlosmakelijk verbonden pijlers: de vrijheid om zich uit te spreken en het recht om gehoord te worden.
Wanneer één van beide wordt ondermijnd, ontstaan er barsten in het gehele democratische bouwwerk.
De vraag die zich dan opdringt is welke nieuwe wereldorde of welke ideologie van vernietiging zich schuilhoudt achter dit schreeuwende fenomeen.
“Wie leest, begrijpe.”
Want op intimidatie volgt laster, op intellectueel terrorisme volgen geweld en onderdrukking, samen met de heerschappij van de valse profeet en zijn afschuwelijke dienaren.
Wanneer slogans het denken vervangen
De cancelcultuur floreert omdat zij steunt op menigten die worden meegesleept door simplistische slogans, leuzen die het nadenken overbodig maken en vaak gebaseerd zijn op halve waarheden. Dit mechanisme wordt vandaag versterkt door sociale media, waar onmiddellijke verontwaardiging de plaats inneemt van analyse en waar complexiteit wordt opgeofferd aan emotioneel geladen kreten.
Mensen die weigeren “als kleine kinderen heen en weer geslingerd te worden door elke wind en leer, door het bedrog van mensen en hun sluwe verleidingen” Ef.4:14– zoals de apostel Paulus schrijft in zijn Brief aan de Efeziërs – zouden er goed aan doen terug te keren naar de waarden die worden uitgedrukt in het beroemde gedicht “If” van Rudyard Kipling.
Een totalitaire logica
De geschiedenislessen zijn duidelijk: alle totalitaire ideologieën beginnen met het verbieden van vrije meningsuiting. Zowel het fascisme als het stalinisme sloten eerst afwijkende stemmen uit en vervolgens de mensen zelf.
Eerst verhindert men het spreken, daarna verhindert men het bestaan en uiteindelijk eindigt men in een kamp of goelag.
Vandaag is die mentale logica opnieuw zichtbaar: de wil om uit te sluiten, het zwijgen op te leggen en te ontmenselijken, vaak vergezeld van een hardnekkige en kwalijke geur van antisemitisme.
Het is deze dynamiek die wij moeten aanklagen zolang het nog kan. De uitspraak die doorgaans aan Edmund Burke wordt toegeschreven, blijft bijzonder actueel:
“Het enige wat nodig is voor kwaad om te zegevieren, is dat goede mensen niets doen.”
Of, zoals de profeet Jesaja zegt: “Ik zal niet zwijgen.” Jesjaja 62:1
Wie heeft er baat bij?
Daarom dringt zich een fundamentele vraag op: wie profiteert van de weigering tot dialoog? Wie heeft er belang bij om het spreken te verhinderen?
Eén zaak staat vast: zwijgen dient noch de vrede, noch de waarheid, noch de vrijheid, noch de democratie. Wie het debat weigert, verdedigt geen zaak maar een vorm van macht – een macht die als verderfelijk wordt beschouwd.
Ook de media, althans degenen die zich “vrij” noemen, zouden hun verantwoordelijkheid moeten opnemen door burgers volledig en evenwichtig te informeren, inclusief tegenstrijdige standpunten. Helaas lijkt ook de informatiestroom steeds vaker te worden aangetast, niet uit onwetendheid maar uit lafheid, gedreven door kijkcijfers en beïnvloed door een menigte die roept: “Kruisig hem!”
Vrede, waarheid, vrijheid en democratie vereisen moed, geen intimidatie.
- Vrijheid van meningsuiting is niet onderhandelbaar.
- Dialoog blijft de enige geloofwaardige weg naar vrede.
- Pluraliteit van stemmen is een fundamentele democratische pijler.
- Intimidatie zal het denken nooit vervangen.
Politieke, culturele en maatschappelijke verantwoordelijken kunnen zich hiervan niet afmaken. Zij zouden dringend de ruimte voor debat moeten beschermen, kuddegedrag moeten afwijzen en het fundamentele recht moeten verdedigen om elkaar te ontmoeten, juist wanneer men het oneens is.
Wanneer emoties elke vorm van rede verpletteren, wanneer debat wordt geweigerd of gecontroleerd, dan betekent dit dat het scheppende en bevrijdende Woord – de Logos – verworpen wordt en dat het wellicht reeds te laat is.
Namens de Belgische Coalitie voor Israël, Hector Cornet d’Auquier
